Mensen die ooit echte samenwerking hebben ervaren weten dat één plus één meer twee kan zijn. Je kunt samen veel bereiken als je bereid bent te delen en van elkaar te leren. Dat is de basisgedachte achter de Schaal van Samenwerking, de zoektocht naar een op samenwerken gerichte levenshouding. Wij ervaren dagelijks in ons werk dat we uiteindelijk allemaal groeien, wanneer we open staan voor samenwerking en met elkaar delen.

De Schaal van Samenwerking is een model om te begrijpen hoe groepen mensen samenwerken. Het is uiteraard een versimpeling van de werkelijkheid, maar daardoor wel een zeer bruikbare methode om inzicht en overzicht te krijgen over waar een groep staat. Vervolgens is het zaak te bedenken wat de eerste stap kan zijn om de groep verder in de samenwerking te krijgen, want dat is wat we willen!

De basis van de schaal is de drieslag Overleven, Ontlopen en Samenwerken.

De drie 'werelden' op de Schaal van Samenwerking

Drie ‘werelden’ met ieder zijn aantrekkingskracht, waarin men elkaar doorgaans vasthoudt.

  • Overleefgedrag schept als het ware nieuw overleefgedrag. Men bijt zich vast in ‘wij/zij’: ‘Ben je nu vóór ons of tégen ons?’
  • Als er één persoon ontloopt, is het gemakkelijk mogelijk dat iemand anders dat ook gaat doen: ‘het zal mijn tijd wel duren’.
  • En ook als iedereen de energie voelt om optimaal samen te werken wordt iemand die dat even niet meer doet erbij getrokken: ‘doe mee, we hebben je nodig!’

Overleven op de Schaal van SamenwerkingOverleven: Je staat onder druk, je wilt dat iets stopt, geeft tegendruk, het kan winnen of verliezen worden, jij of de ander, praten over elkaar en in gevecht over het werk en het resultaat. Puberende jongeren willen niet meer mee in de gewoonten van een gezin, zetten zich af tegen waarden, normen, gebruiken en maken zich er los van.

Ontlopen: De wereld van het Ontlopen is de meest interessante van de drie. Dat komt omdat ontlopende mensen doorgaans niet laten zien waarom ze ontlopen:

  • Ontlopen op de Schaal van SamenwerkingDat kan zijn omdat ze niet willen overleven, niet mee willen doen aan een strijd,
  • omdat ze twijfelen en nadenken over de richting, over het proces waarin ze zitten, de details die nog niet duidelijk zijn, of
  • doelloos zijn, geen energie hebben, geen focus om bij te dragen,
  • maar evengoed ook omdat ze de samenwerking niet (meer) zien zitten.

Samenwerken op de Schaal van SamenwerkingSamenwerken: Delen met elkaar, waardering en erkenning voor elkaar, een gezamenlijk doel, erkennen ook dat iets nog beter kan, elkaars kwaliteiten daarvoor inzetten, van en met elkaar leren, een win-win nastreven, samen oplossingen vinden.